Jak podawać insulinę penem? Technika krok po kroku

Dlaczego pokaz na własnym penie jest konieczny?

Peny różnią się sposobem zakładania wkładu, testem przepływu, podziałką dawki, ruchem przycisku i czasem, przez jaki trzeba pozostawić igłę w skórze. Różne mogą być również zasady przygotowania insuliny: część preparatów jest przezroczysta, a zawiesiny wymagają delikatnego wymieszania dokładnie tak, jak opisuje ulotka. Nie potrząsaj i nie mieszaj preparatu na podstawie samego koloru urządzenia.

Na szkolenie zabierz pen, wkład lub opakowanie, pasujące igły i własny plan dawkowania. Poproś o pokaz, wykonaj próbę na podkładzie treningowym, a następnie pokaż cały przebieg własnymi rękami. Jeśli masz słabszy wzrok, drżenie dłoni, ograniczoną sprawność albo zastrzyk podaje opiekun, technikę trzeba dopasować również do tych potrzeb.

Co sprawdzić przed przygotowaniem pena?

Umyj i dokładnie osusz ręce. Miejsce podania powinno być czyste i dostępne do obejrzenia. Nie wykonuj wstrzyknięcia przez ubranie. Jeśli produkt jest zawiesiną, przygotuj go wyłącznie według instrukcji; insuliny przezroczystej nie mieszaj bez takiego zalecenia.

Jak wykonać wstrzyknięcie penem krok po kroku?

Nie ma jednej bezpiecznej liczby sekund ani jednej wartości testu przepływu dla wszystkich penów. Na przykład instrukcje konkretnych urządzeń mogą wymagać ustawienia określonej liczby jednostek do testu i pozostawienia igły w skórze przez wskazany czas. Rozstrzyga aktualna instrukcja Twojego pena, nie film dotyczący podobnie wyglądającego modelu.

Gdzie można podawać insulinę?

Insulinę podaje się do tkanki podskórnej, a nie do mięśnia. Najczęściej wykorzystuje się brzuch, zewnętrzno-przednią część uda, górną zewnętrzną część pośladka i tylną lub boczną część ramienia. Nie każde miejsce jest równie łatwe do samodzielnego użycia, dlatego wybór warto przećwiczyć z edukatorem.

Jak zaplanować rotację punktów wkłucia?

Rotacja nie oznacza przypadkowego przeskakiwania po całym ciele. Wybierz z zespołem obszar odpowiedni dla danej pory lub rodzaju insuliny, podziel go na mniejsze pola i przesuwaj kolejne wkłucia w uporządkowany sposób. Zachowuj co najmniej około 1 cm odstępu od poprzedniego punktu i nie wracaj codziennie w ulubione miejsce.

Jeśli stosujesz CGM lub zestaw infuzyjny pompy, planuj osobno miejsce na sensor, wkłucie pompy i zastrzyk. Zachowaj odstęp wskazany w instrukcjach urządzeń i nie wkłuwaj się w podrażnioną skórę po plastrze.

Jaka igła, kąt i fałd skóry?

Krótka igła 4 mm jest w zaleceniach eksperckich uznawana za odpowiednią dla wielu dzieci i dorosłych oraz ogranicza ryzyko przypadkowego podania do mięśnia. Nie oznacza to jednak, że można dobrać igłę bez sprawdzenia zgodności z penem i bez oceny techniki. Długość, budowa ciała, wiek, sprawność dłoni i miejsce podania wpływają na sposób wkłucia.

Przy krótkiej igle często stosuje się kąt 90°. Fałd skóry może być potrzebny u małych dzieci, bardzo szczupłych osób albo przy dłuższej igle, ale powinien zostać pokazany indywidualnie. Fałd obejmuje skórę i tkankę podskórną, nie mocno ściśnięty mięsień. Nie masuj miejsca po podaniu.

Jak rozpoznać zgrubienie po insulinie?

Lipohipertrofia to zgrubienie tkanki podskórnej związane z wielokrotnym podawaniem insuliny w tym samym obszarze. Może być wyraźnie wypukła, ale bywa też płaska i łatwiejsza do wyczucia niż zobaczenia. Skóra może sprawiać wrażenie gumowatej, twardszej albo mniej wrażliwej.

Nie podawaj insuliny w zgrubienie. Wchłanianie z takiej tkanki jest mniej przewidywalne. Jednocześnie przejście ze zgrubienia do zdrowej skóry może zwiększyć działanie tej samej dawki i wywołać niedocukrzenie, dlatego zmianę miejsca trzeba połączyć z częstszą kontrolą glikemii i omówieniem dawki z zespołem.

Co zrobić, gdy podanie nie przebiega prawidłowo?

Jak przechowywać pen po podaniu i wyrzucać igły?

Po każdym podaniu zdejmij igłę i umieść ją od razu w odpornym na przekłucie, zamykanym pojemniku. Pena przechowuj bez założonej igły, z nasadką i zgodnie z ulotką konkretnej insuliny. Nie udostępniaj pena innej osobie, nawet jeśli założysz nową igłę.

W Polsce igły i strzykawki powstające podczas leczenia w domu nie powinny trafiać luzem do odpadów zmieszanych ani pojemników na surowce. Zabezpiecz je w szczelnym pojemniku i sprawdź zasady swojego Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych. Lokalny PSZOK lub urząd gminy powinien potwierdzić sposób i godziny przyjęcia, ponieważ organizacja odbioru różni się między gminami.

Jak sprawdzić, czy technika jest opanowana?

Technikę warto sprawdzać ponownie, nie tylko przy pierwszej insulinie. Poproś o kontrolę po zmianie pena lub igły, przy niewyjaśnionych wahaniach glikemii, częstych siniakach, bólu, wycieku, zgrubieniach albo gdy zastrzyki zaczyna wykonywać inna osoba.